Historia
Pamięci Stanisława Bożka
Szkoda, żeś odszedłeś...
Stanisław Bożek ur. 11.04.1942 r. – zm. 9.05.2021 r.
Działacz partyjny i społeczny, przewodniczący Rady Miejskiej w Radkowie w latach 1998-2001, publicysta, wieloletni współpracownik „Gazety Prowincjonalnej Ziemi Kłodzkiej – Brama”, piszący o ludziach i problemach Radkowa.
Radkowianin z zamieszkania, ale raczej obieżyświat dziennikarski.
Były sekretarz powiatowy Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR), ale „dusza” człowiek. Taki człowiek w szeregach wówczas jedynie słusznej partii służył za „listek figowy”, bo ... no!! może i u nas nie wszystko jest w porządku...
78. ROCZNICA LUDOBÓJSTWA NA KRESACH WSCHODNICH
Pamiętamy o tych, którzy zginęli tylko dlatego, że byli Polakami.11.07.br. w Kłodzku odbyły się uroczyste obchody 78. rocznicy ludobójstwa na polskiej ludności dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na dawnych Kresach RP.
Obok mieszkańców i rodzin Kresowian w obchodach w Kłodzku uczestniczyli: Maciej Awiżeń starosta kłodzki, Ryszard Niebieszczański członek Zarządu Powiatu Kłodzkiego, Tadeusz Szewczyk prezes Stowarzyszenia Kresowian Ziemi Kłodzkiej, Monika Wielichowska posłanka na sejm RP, Michał Piszko burmistrz Miasta Kłodzka, Zbigniew Tur wójt gminy Kłodzko, radni powiatowi i gminni,...
Dawne gospody w Dolinie Bystrzycy Łomnickiej (6) - Huta i Spalona
Huta i Spalona to najwyżej położone miejscowości Kresowej Doliny, gdzie zabudowany obszar występuje nawet na wysokości powyżej 800 m n.p.m. To prawdziwie górskie miejscowości, „patrzące” z wysokości na okoliczne doliny.
Gospodę w Hucie założono w II połowie XIX wieku. Właścicielem wtedy był Wilhelm Bittner (zm. w 1908 roku) a swój obiekt użyczał także na uczenie zamieszkałych tam dzieci, zanim nie wybudowano odrębnego budynku na ten cel. Natomiast w 1910 roku, w lokalnej prasie, jako gospodarz karczmy ogłaszał się Paul Schramm, ten sam, który wcześniej prowadził karczmę w Starej Łomnicy a po...
Dawne gospody w Dolinie Bystrzycy Łomnickiej (5) - Młoty i Zalesie
W Młotach gospoda funkcjonowała na pewno od połowy lat 60. XIX wieku i prowadził ją Dominikus Schőßler. Od roku 1880 oddaje on „Schőßler Gasthaus” najprawdopodobniej swoim synom. Rozbudowują oni budynek w 1889 roku. Od tego czasu,w nowej sali, gościom przygrywały fortepian ze skrzypcami (niem. Tanzmusik bei Flügel und Violine), a na specjalne okazje i koncerty gospodarze sprowadzali do Młot okoliczne orkiestry, jak: Orkiestrę Towarzystwa Uzdrowiskowego z Długopola Zdroju (niem. Kur-Kapelle Bad Langenau), Orkiestrę Towarzystwa Muzycznego ze Starego Waliszowa (niem. Musikverein Altwaltersdorf)...
Klub Szachowy "Skoczek"
70-lecie Kłodzkiego Ośrodka Kultury to okazja, aby Klub Szachowy „Skoczek” działający długie lata przy Powiatowym Domu Kultury a później przy Kłodzkim Ośrodku Kultury – do roku 1985, ocalić od zapomnienia.
Kierownikiem Klubu był Stanisław Grudysz, który tę „królewską pasję” przywiózł z kresów wschodnich i nigdy się z nią nie rozstawał. To tu Pan Stanisław spędził znaczną część swojego życia. Klub czynny był codziennie w godz. 17.00 – 22.00. Ja w tym czasie byłam częstym bywalcem kina „Dąbrówka”, klubu telewizyjnego (mieścił się na tym samym piętrze co klub szachowy) oraz uczestnikiem wielu...
Pożegnaliśmy pana Adama Szmidta
W dniu 12 lutego 2021 r. pożegnaliśmy pana Adama Szmidta – nauczyciela, polityka i samorządowca.
Był postacią, która wielce się przyczyniła do rozwoju samorządności lokalnej w naszej lądeckiej gminie.
Pan Adam Szmidt urodził się w Skórczu w województwie pomorskim, edukację ukończył w 1968 roku uzyskaniem tytułów: magistra i inżyniera na Akademii Rolniczej w Poznaniu. Pracował następnie jako nauczyciel przedmiotów zawodowych w szkołach rolniczych. W latach 1984–1990 pełnił funkcję naczelnika miasta i gminy Lądek-Zdrój.
W latach 1990–1994 był dyrektorem Szkoły Podstawowej nr 2 w Lądku-Zdroju
W...
Z historii Nowego Waliszowa i Gorzanowa
Nowy Waliszów jest wsią o zabudowie łańcuchowej o długości około 4 km. Pierwsza wzmianka o Nowym Waliszowie pochodzi z 1336 roku. Według przekazu w roku 1840 we wsi był kościół, folwark, wapiennik, 4 młyny wodne, tartak, browar i gorzelnia.
Po II wojnie światowej w 1945 roku do Nowego Waliszowa została przesiedlona ludność z Kresów Wschodnich w większości z Tarnowicy Polnej woj. Stanisławów, z Tarnopola i Sambora. Z tych stron przywieźli różne zwyczaje i tradycje, które do tej pory są podtrzymywane i pielęgnowane. W tym celu w Nowym Waliszowie powstała „Izba Pamięci” przodków, gdzie...
Nowa książka o Bł. Ks. Gerhardzie Hirschfelderze
.ilustracja.jpg "Obraz (210).jpg")
Staraniem Fundacji Odnowy Ziemi Noworudzkiej została wydana nowa publikacja poświęcona Bł. Ks. Gerhardowi Hirschfelderowi. Książka prezentuje 10-letnie działania na Ziemi Kłodzkiej na rzecz promocji postaci pierwszego Błogosławionego diecezji świdnickiej, takie jak: Dni Błogosławionego, konferencje, pielgrzymki, konkursy, spektakle. Zawiera relacje z obchodów 10.rocznicy beatyfikacji, jakie miały miejsce w Bystrzycy Kłodzkiej, w Sanktuarium Maria Śnieżna w Wilkanowie oraz Kudowie-Zdroju Czermnej. We wstępie, swoimi refleksjami na temat znaczenia jakie dla nas współczesnych ma przykład...
Dawne gospody w Dolinie Bystrzycy Łomnickiej (3) - Gospody w Nowej Bystrzycy – cz. 2
Jeszcze w latach 60. XIX wieku, trzecią gospodę w Nowej Bystrzycy otwiera niejaki Joseph Pohl. Swoją inaugurację (niem. Einweihung) organizuje 27 września 1868 roku, w święto Kirmes. Działając w obliczu dość licznej konkurencji stara się zachęcić gości oferując im m.in. czeskie piwo (niem. bőhmisches Bier). Chyba nieźle mu się wiedzie, bo robi to bardzo długo, do roku 1892, kiedy to biznes przejmuje Otto Pohl (może syn?). Tenże jednak szybko rezygnuje, bo w 1895 roku gospodę prowadzi już niejaki Heimann. Natomiast w XX wieku gospodę „Zur Erholung“ prowadził Karl Tatzel, a po jego śmierci, w...
Wielkanocna, świąteczna wycieczka
Miejski Lasek – dawniej wioska, dziś część Lewina Kłodzkiego. Niegdyś przebiegała tędy główna droga z Pragi do Wrocławia. W latach 1727-1730 wybudowana została tu, ufundowana przez Davida Walke z pobliskiej Jawornicy, kaplica bł. Jana Nepomucena. W 1818 r. naprzeciw kaplicy ustawiony został Krzyż Męki Pańskiej, wyrzeźbiony w piaskowcu przez Kazimierza Klahra, wnuka słynnego na Ziemi Kłodzkiej rzeźbiarza Michała Klahra Starszego z Lądka-Zdroju, a syna Michała Ignaca Klahra Młodszego. Rzeźbę ufundował bogaty kupiec z Lewina – Joann George Siegel.
Natomiast na wzgórzu za kaplicą, pustelnik...
Dawne gospody w Dolinie Bystrzycy Łomnickiej (3) - Gospody w Nowej Bystrzycy – cz. 1
W Nowej Bystrzycy najważniejszą gospodą był „Rautenkranz”. Nazwa oznacza ozdobny wieniec z motywem liści, używany w heraldyce, ale może też być synonimem wianka oblubienicy lub narzeczonej, stąd popularne były w niej przyjęcia weselne. Karczma, wybudowana przez A. Ullricha, miała swoją inaugurację dokładnie 18 października 1863 roku. Ullrich prowadził ją przez ponad 10 lat. W połowie 1871 roku daje w prasie wyraźnie znać o chęci jej sprzedaży, ale staje się to faktem dopiero w roku 1876. Nowym gospodarzem na 20 lat został Franz Mattern, który powiększył salę taneczną. Kolejnym gospodarzem od...
Z cyklu Suplement do książki "Pionierskie Lata 1945-1950": Z kresowych wędrówek – jak jechałem z Polski do Polski
Był koniec roku 1946. Ludzie, na terenach gdzie mieszkałem – KOŁOMYJA, woj. Stanisławów – coraz częściej mówili o tym, że będziemy wyjeżdżać do Polski. Ja, jako dziewięcioletni chłopak nie mogłem zrozumieć, jak to z Polski mieliśmy jechać do Polski. Niestety, mama mówiła, że chyba trzeba będzie jechać do tej Polski, bo tutaj robi się niebezpiecznie, coraz to było słychać o mordach popełnionych przez bandy UPA (Ukraińska Powstańcza Armia). Mama zaczęła pakować to co ewentualnie mogliśmy zabrać, to co było potrzebne do życia na nowym miejscu, bo nikt nie wiedział, gdzie jest ta Polska, do...
Dawne gospody w Dolinie Bystrzycy Łomnickiej (3) – WÓJTOWICE
W Wójtowicach na pewno od początku lat 60. XIX wieku nieźle prosperowała gospoda Jonasa Schramma (niem. Schramm Gasthaus), chociaż od 1874 roku gospoda bardziej reklamuje się jako „Zum grünen Baum“, czyli „Pod zielonym drzewem”. Tamże, w lutym tego roku pojawia się oferta koncertowa Orkiestry Towarzystwa Wojskowego z Bystrzycy (niem. Grosses Koncert von Habelschwertdet Militar Vereins Kapelle) prowadzonej przez dyrygenta Lockera, a w styczniu następnego roku gości koncertowo zabawiał zespół ze Starej Łomnicy. Oczywiście po wysłuchaniu koncertów, słuchacze uczestniczyli w balu i raczyli się...
LISTY OD CZYTELNIKÓW – POLEMIKI
PAN MINISTER KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
ul. Krakowskie Przedmieście 15/17 00-071 WARSZAWA
Dot. Odkłamywania historii.
W dniu 26 stycznia br. w 50-tą rocznicę podjęcia decyzji o odbudowie Zamku Królewskiego w Warszawie rozmawiał Pan w telewizji. O tym kto podjął decyzję o odbudowie nie był Pan w stanie sobie przypomnieć. Mówił Pan, że w 1939 r. Zamek Królewski został spalony przez Niemców, a w 1944 r. dokończyli jego zniszczenia. Powiedział Pan, co nie miało nic wspólnego z Zamkiem Królewskim, że do Warszawy wkroczyli drudzy okupanci sowieccy. Wyłączyłem telewizor, bo było mi wstyd, że...
Z cyklu: Suplement do książki "Pionierskie lata 1945-1950"
Szanowna Pani
Melduję posłusznie, że kupiłem Pani książkę /.../ w starej księgarni na Wita Stwosza. Przez dwa wieczory wertowałem ją, ale tylko szukałem znajomych nazwisk... niestety znalazłem tylko dwa znajome nazwiska Pacuszko i pana Mecwaldowskiego. Dlaczego szukałem? Bo proszę Pani jestem Polakiem, który przyjechał wraz z matką – ojciec był w niewoli niemieckiej przez cały czas wojny – do Lądka-Zdroju i zamieszkaliśmy przy ul. Widok 11. Miałem wtedy 10 lat, dziś mam 84.
Jak wyglądało na początku to życie na Ziemiach Odzyskanych, to Pani opisuje w swej książce. Ale chciałem opisać pewien...
Dawne gospody w Dolinie Bystrzycy Łomnickiej (2) – STARA BYSTRZYCA
Jedną z najstarszych w dolinie Bystrzycy była karczma prowadzona w Starej Bystrzycy w gospodarstwie starobystrzyckiego wolnego sędziego (niem. Freirichtera). Gospoda ta najprawdopodobniej istniała już w XVIII wieku. Świadczy o tym pewna historia z okresu „wojny kartoflanej”, o której pisaliśmy na naszych łamach (Historia z czasów prusko-niemieckich) w numerze z lipca 2020. Otóż w styczniu 1779 gospoda w Starej Bystrzycy skusiła pruskich żołnierzy, którzy zamiast wyglądać nieprzyjacielskich wojsk, wybrali wiejską zabawę. Incydent miał swoje srogie konsekwencje...
Już w latach 40. XIX wieku, z...
Z kresowych wędrówek (2)
W miarę możliwości staram się „tropić” wokół kresowe ślady i akcenty. I tak trafiłem ostatnio do Poraja nieopodal Częstochowy. To tu w miejscowej Galerii Sztuki Współczesnej otwarto pod koniec ub.r. wystawę prezentującą życie i twórczość Janusza Gniatkowskiego. To na jego piosenkach wychowało się niejedno powojenne pokolenie.
Jaki ma jednak związek wspomniany artysta z Kresami oraz z samą Ziemią Kłodzką?
Janusz Gniatkowski urodził się 6 czerwca 1928 r. we Lwowie. Mieszkał również z rodzicami w Stanisławowie, Stryju i Mizuniu Starym. Tu też stawiał jako dziecko swoje pierwsze artystyczne kroki...
Z kresowych wędrówek
.ilustracja.jpg "1p).jpg")
W dzisiejszym odcinku goszczę Panią WIERĘ SZERSZNIOWĄ – dyrektorkę znanego we Lwowie polskiego Liceum Nr 10 im. św. Marii Magdaleny, jednej z nielicznych na Ukrainie polskich szkół średnich. Szkoły która chlubi się ponad 200-letnią tradycją.
- Ile jest we Lwowie szkół z polskim językiem nauczania, ilu uczniów może liczyć na takie nauczanie?
- We Lwowie są tylko dwie polskie szkoły średnie, nasza szczyci się polskim językiem wykładowym na wszystkich poziomach nauczania. Szkół tego typu na Ukrainie jest tylko kilka. Jeszcze jedna jest w samym Lwowie, to szkoła im. M. Konopnickiej. Na Ziemi...
Banknoty insurekcji kościuszkowskiej i ich koronny nominał
Jeden z najrzadszych polskich banknotów 4 grudnia trafił do zbiorów Muzeum Papiernictwa. Oficjalnego przekazania dokonał Damian Marciniak z Gabinetu Numizmatycznego w Warszawie. Zakup banknotu o nominale 1000 zł z 1794 r. został dofinansowany ze środków Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów.
Dlaczego jest tak wyjątkowy?
Unikatowy pieniądz jest najwyższym nominałem biletów skarbowych czasów insurekcji kościuszkowskiej. Został wydany w nakładzie 1000 sztuk. Tylko 1000 sztuk! Zaprojektował go Jędrzej Kapostas we współpracy z Karolem M. Gröllem. Idealnie zachowany egzemplarz...
Petycja w sprawie upamiętnienia osoby Dawida Kurzmana
Petycja wnosząca o upamiętnienie osoby Dawida Kurzmana wpłynęła do władz Kłodzka z Fundacji Polański-Foundation ze Szczecina. Przedstawiamy fragmenty petycji informujące o dokonaniach Dawida Kurzmana oraz pismo w tej sprawie przewodniczącej Rady Miejskiej w Kłodzku, p. Elżbiety Żytyńskiej.
Dawid Alter Kurzman
Urodzony 25 maja 1865 w Rzeszowie. Zamordowany w dniu 29 października 1942 roku w Niemieckim Obozie Zagłady w Bełżcu. Krakowski kupiec, działacz społeczny i polityczny, filantrop, chasyd.
Z uwagi na relacje z Domem Sierot Żydowskich przy ul. Dietla 64 w Krakowie oraz okoliczności...
Grób - Symbol
W dniu 9 grudnia 2020 r. ks. proboszcz Zbigniew Wichrowicz probosz parafii w Dusznikach-Zdroju dokonał poświęcenia Grobu-Symbolu, który upamiętnia zmarłe sieroty wojenne z dawnego Breslau oraz innych miast. Dzieci zmarły na skutek trudnych warunków, wojny, głodu oraz chorób. Dzięki heroicznej postawie Sióstr Notre Dame wiele dzieci uratowano. Ich poświęcenie zasługuje na uznanie. Niech ten Grób -Symbol będzie miejscem zadumy nad losem sierot wojennych. Grób powstał z inicjatywy Muzeum Skarbiec Ziemi Kłodzkiej oraz ofiarodawców.
Lekcja polskiej historii. W 50. rocznicę śmierci Romana Kużaka
Wydarzenia grudniowe? 50 lat temu polscy żołnierze strzelali do Polaków, demonstrantów na Pomorzu. Strzelali do nich, chociaż najpierw powinni oddać strzał w powietrze, potem w bruk przed tłumem, dopiero wtedy w nogi. Ktoś kazał im strzelać prosto w ludzi.
Co ma z tym wspólnego Ziemia Kłodzka? 17 grudnia 1970 roku od rany postrzałowej klatki piersiowej zginął w Szczecinie pochodzący z Polanicy młody nauczyciel Roman Kużak.
Zaczęło się od tego, że 12 grudnia wprowadzono podwyżkę cen detalicznych mięsa i przetworów mięsnych. Ludzie, którym płaca ledwo starczała na utrzymanie, zbierali się na...
Dawne gospody w Dolinie Bystrzycy Łomnickiej
W połowie XIX wieku, w całej Europie, na skutek czasami gwałtownych wydarzeń, następowały głębokie zmiany społeczne. Uwłaszczeni chłopi, a właściwie już gospodarze, zaczęli odczuwać nowe potrzeby, chcieli się np. bawić. Dotyczyło to także obszaru hrabstwa kłodzkiego. Sprzyjało temu liczne powstawanie nowych gospód i karczm (niem. Gasthaus, Gasthof, Wirtshaus, Gastwirtschaft, Schankwirthschaft, Wirtschaft), w których organizowane były potańcówki (niem. Tanzmusik, Tanzvergnügen, Tanzkränzchen), początkowo głównie dla swoich mieszkańców, ale z czasem też zapewne dla wzrastającej liczby turystów...
Władysław Biskup (1937-2020)
Z żalem przyjęliśmy wiadomość o śmierci 26 listopada 2020 r. Władysława Biskupa – nestora kłodzkiej turystyki, legendy ratownictwa górskiego, Członka Honorowego GOPR, przewodnika sudeckiego, znanego i długoletniego działacza PTTK, wielkiego pasjonata turystyki górskiej.
Urodził się 30.06.1937 r. w Wilejce. Całe swe dorosłe życie związał z górami. Od 1960 r. aktywnie działał w PTTK, w latach 1972-1974 członek Zarządu PTTK, w latach 1992-1997 urzędujący sekretarz, następnie ponownie członek Zarządu.
Od 1971 r. członek znakarzy. Uczestniczył w oznakowaniu 379 km szlaków turystycznych na Ziemi...
Pamięci Henryka Czai (1938–2020)
W czwartek 3 grudnia na polanickim cmentarzu pożegnaliśmy Henryka Czaję – człowieka, który zostawił wyjątkowe ślady w Polanicy-Zdroju, inż. budownictwa, autora wielu inicjatyw społecznych, z czego najbardziej znana jest prowadzona od powodzi 1998 roku dyskusja o kształcie Małego Rynku. Brał udział w projektowaniu kształtu polanickiego deptaka. Był radnym Rady Miejskiej w latach 1994–1998, a od 1998 roku prezesem Polanickiej Izby Gospodarczej. W 1990 r. przyznano mu tytuł „Zasłużony dla Polanicy-Zdroju”.
Dla upamiętnienia jego sylwetki i przypomnienia dokonań przedstawiam poniżej zarys...
- « pierwsza
- ‹ poprzednia
- …
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- …
- następna ›
- ostatnia »